به گزارش خودرونگاران، در روزهایی که هر روز خبر از ورود خودروی جدیدی می دهد و ورود وارداتی‌ها هم بازار را جذاب تر از همیشه کرده است باز هم جوانها  بسته به نوع شرایط زندگی‌شان توجه خاصی به یک نوع خودرو دارند، حال فرقی ندارد متولد چه دهه‌ای هستید قطعا شما هم در دهه دوم و سوم زندگی تان آرزوی رانندگی با یکی از خاص های بازار آن روزهای  نسل تان را داشتید . 

 در این گزارش، با نگاهی به تاریخ خودروهای ایران و تغییرات اقتصادی و فرهنگی، بررسی می‌کنیم که جوانان هر دهه در دوران جوانی خود، چه خودروهایی را به عنوان نماد آرزو، جایگاه اجتماعی و سبک زندگی می‌پنداشتند. این تحلیلی بر «خودروی رویایی» هر نسل در اوج توان مالی و اشتیاق جوانی آن‌هاست.

برای این منظور کمی به عقب می رویم از روزهایی که خودرو کم کم به یکی از کالاهای مورد توجه خانوار تبدیل شد و جوان‌های دهه 50 را با خود درگیر کرد.

 دهه ۵۰ی‌ها : طلایه‌داران انقلاب و سادگی

 جوانی این نسل در آستانه انقلاب و دوران جنگ شکل گرفت. بازار خودرو بسیار محدود، تولیدات داخلی در مراحل اولیه و درآمدها پایین بود. جوان‌های این نسل اگر چه به دلیل شرایط جنگ  کم تعداد بودند و  تنوع خودرویی کمی را نیز داشتند اما  از بازار  خودروی محبوب دور نبودند و در شرایطی که همچنان خودروهای قدیمی همچون کادیلاک و شورولت برای نسل دهه 40 محبوب بود، جوان‌های  دهه 50 چشم به  خودرو "پیکان جوانانی "داشتند که تا سالها به نام پیکان گوجه‌ای محبوب دلها بود. بعد از   پیکان (۱۳۰۰ و ۱۳۱۰)، پژو ۴۰۴،  محبوب‌ترین خودروی این نسل به حساب می‌آید.

 پیکان به دلیل موتور قوی (۱۶۰۰ سی‌سی)، شتاب بالا و قابلیت‌های آفرود، نماد «مردانگی» و قدرت برای جوانان  آن نسل بود و در کنار آن پژو ۴۰۴ به عنوان خودروی لوکس و باکلاس، نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی بالا و ثروت خانوادگی بود. در این دهه، خرید خودرو هنوز برای بسیاری از خانواده‌ها یک سرمایه‌گذاری بزرگ و کمیاب بود، بنابراین داشتن آن افتخار محسوب می‌شد.

جوان‌های این نسل با رنو 5 نیز خاطرات زیادی دارند خودروی کوچک و اقتصادی که در آن زمان بسیار مورد توجه دهه 50ای‌ها قرار گرفت و حتما یکی از گزینه‌های جوان‌های این نسل بود خودرویی که محبوبیتش در بین دهه 60ی ها هم کم نبود و در بین این نسل هم احترام زیادی داشت ؛ اگر گزینه اصلی نبود اما به خاطر قیمت مناسبش می توانست گزینه نخست تازه گواهینامه گرفته‌های این نسل باشد.

 دهه ۶۰ی‌ها: نوسازی و ورود به عصر مدرن

 پایان جنگ، شروع دوران بازسازی و ورود تدریجی خودروهای خارجی (بیشتر از طریق قاچاق یا واردات محدود). جوانان این نسل با فضای آزادتری در بازار خودرو مواجه شدند. جوان‌های که کمی متفاوت تر از نسل پیش از خود بودند و دوست داشتند این تفاوت را حتی در خودروی سواری شان به رخ بکشند .

در آن روزها برای جوانهای دهه60  پیکان جوانان رنگ و بوی خاص بودن، نداشت و هر چند که برخی مدلهای رنو5 همچنان جذاب بود اما به دلیل کسرت استفاده از پیکان بعنوان خودروی خانواده و البته مدیران دولتی  توجه  نسل جوان،   به تازه واردهای بازار  جلب شده بود تازه واردهایی مثل پراید ، پژو ۴۰۵ و سمند  و 206 پر ماجرا.

در آن سالها پراید (با موتور ۱۳۰۰) به عنوان «اولین خودروی ارزان» معرفی شد. اگرچه کیفیت پایین‌تری داشت، اما برای جوانانی که می‌خواستند سریع‌تر صاحب ماشین شوند، تنها گزینه منطقی بود.

 برای نسل دهه 60 که تازه مهر گواهینامه خود را دیده بودند و می توانستند با نشستن پشت فرمون خودرو، بین هم نسلی هایشان حال بهتری داشته باشند. رنو 5،  پژو ۴۰۵ (GLX و GXL)،  ۲۰۶، فولکس واگن آن هم از نوع گلف اش  نماد ثروت و مدرن بودن بود. جوانان این نسل عاشق صدای موتور ۶ سیلندر (در ۴۰۵) و استایل مدرن‌تر  در خودروهای گلف و 206 و پراید بودند.

البته در این نسل بودند جوانهایی که نشستن پشت فرمون بی ام و  و بنز های کلاسیک را با دنیایی از 206 و گلف عوض نمی کردند.  در آن سالها کم کم  تفاوت بین طرفداران وارداتی ها و داخلی سوارها به چشم می آمد .  در میانه این دهه گروهی هم عاشق  وارداتی هایی مثل تویوتا کرولا با آن کیفیت مثال زدنی اش ، ماتیز  خودروی کوچک و جادار  و بی ام و ها و بنز های کلاسیک خاص آن زمان بودند .

البته نمی توان به علاقه خاص این دهه به پاترول  و جیپ صحرا به عنوان  دو خودروی آفرودی محبوب آن دهه نادیده گرفت.

البته  همزمانی دوران جوانی دهه 60ی ها با تغییرات بنیادی در بدنه ساخت داخل و تنوع وارداتی ها را نباید فراموش کرد. خودروسازان جاده مخصوص به دوران تحول گرایی خود وارد شده بودند  و با تنوع طراحی مدلهای جدید را روانه بازار می کردند و وارد کننده‌ها هم که پس از جنگ و دوران سازندگی فضا را مساعد واردات متنوع دیده بودند خودروهای متنوع‌تری را به بازار می آوردند.

 دهه70ی‌ها: عصر طلایی واردات و تقاضای لوکس

این دهه دوران اوج واردات خودروهای خارجی (ژاپنی، کره‌ای، اروپایی) و رونق اقتصادی بود. جوانان این نسل اولین نسلی بودند که "تولید ملی" (پراید) را برای خودشان "ارزان و بی‌کیفیت" می‌پنداشتند.

در بین این نسل توجه به خودروهایی واراتی چنان رونق گرفته بود که کیا اسپورتیج، هیوندای سانتافه، و به خصوص تویوتا کرولا و کمری رتبه داران محبوبیت بین این نسل شده بودند. نسلی که علاقه خود به بلند سواری در خیابان ها  را نشان دادند و به سمت خودروهای نیم شاسی و شاسی حرکت کردند. تمایلی که در بین دهه 60ی ها هم با پاترول و جیپ صحرا بروز کرده بود.

نکته جالب توجه در این میان سهم گیری 206 بعنوان خودروی محبوب جوانها بود البته با تیپ های بهتر .  در بین این نسل، خودرو دیگر فقط وسیله نقلیه نبود؛ بلکه  استایل، تکنولوژی و امنیت بود  آن‌ها از پیکان و پژوهای قدیمی بیزار بودند و هرچه زودتر می‌خواستند به سراغ "خودروهای باکیفیت خارجی" بروند.

دهه  70ی ها ، عاشق  خودروهای پژو ۲۰۶، رنو مگان ، تویوتا یاریس کیا اسپورتیج، هیوندای سانتافه و چری (در اواخر دهه)  بودند. در میان این نسل آنها که به سمت وارداتی ها نمی رفتند قطعا سمند و 405  را می پسندیدند و  این دو خودرو جز محبوبان داخلی این گروه بود.

در حقیقت با تولید داخلی ۲۰۶، جوانان توانستند با کمی پس‌انداز بیشتر، یک خودروی «شیک و اسپرت» داشته باشند. این خودرو نماد «جوانی و مدرن بودن» شد. در آن سالها تقسیم بازار به دو بخش: «پراید برای همه» و «۲۰۶ برای جوانان با درآمد متوسط» انجام شد.

دهه 80ی‌ها : دیجیتال‌ها، اسپرت‌ها و برندهای ایتالیایی

 نسل بسیار متفاوت و خاص. نسلی که  قابل قیاس با نسل های قبل خود نیستند.  این نسل در عصر اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و تحریم‌های سختگیرانه رشد کرده اند و حالا انتخابشان نیز به همان سبک و سیاق سختگیرانه است .

انتخاب این گروه از میان خودروهای لوکس بازار و شبکه‌های اجتماعی انتخاب می‌شود. برعکس نسل‌های قبلی خود عاشق رنگ بازی هستند و به جای پراید و رنو  سقف خواسته خودرویی‌شان در بازار داخلی‌ها 207 و 206 تیپ5  است و بیشتر در میان خارجی‌ها می‌گردند. روی گزینه‌های همچون هیوندای النترا ، جنسیس ، تالیسمان ، سلفی و شاسی بلندهای خاص  کراش ویژه‌ای دارند.  

این گروه، بر اساس میزان تمول مالی خانواده  خودروی خود را انتخاب می‌کنند و بی ام و، بنز و پورشه‌ها اسپرت و شاسی جایگاه ویژه‌ای در این انتخاب دارند.

این نسل یک تفاوت فاحش دیگر نیز با نسل‌های قبل خود دارند و آن هم علاقه مضاعف به تیونینگ کردن است، گویا این گروه خودرو خود را  بعنوان تکمیل کننده شخصیت‌شان می‌بینند و به این چشم به آن می‌نگرند.

نسل 90ی ها: پیش بینی ناپذیرها

نسل دهه ی 90 هر چند هنوز به مرحله انتخاب خودرو و خودرو سواری به شکل رسمی نشده اند اما کم و بیش با توجه به تغییرات بازار مشخص است که این نسل قطعا عاشق خودروهای خودران و هیبریدی خواهند بود که در سالهای آینده بازار را در اختیار می‌گیرند.

و   این روزها....

 اگر به خیابان‌ها نگاه کنیم، می‌توانیم ردپای آرزوهای  حداقل چهار نسل را در پارکینگ‌ها ببینیم؛ از پیکان‌های کلاسیک بازسازی شده تا هیوندای‌های مدرن و بنزهای لوکس که هر کدام داستانی از جوانی یک نسل را روایت می‌کنند. خودروهایی که روزی آرزوی یک نسل بودند و امروز به چشم پیرمردهای خودرویی فقط به جهت کلاسیک بودند نگهداری می‌شوند.

نویسنده :نرگس رسولی